Soms loont het de moeite om een tv-interview nog eens te bekijken, omdat je je afvraagt of je wel goed gehoord hebt wat er gezegd werd. Dat was gisteravond het geval bij het interview van  Pauw & Witteman met EO-directeur Arjan Lock.

Het interview ging over de uitspraken die EO-boegbeeld Andries Knevel eerder deze week deed in het programma ’t Zal je maar gebeuren. Hij zei niet meer te geloven dat de aarde 6000 jaar geleden in zes dagen van 24 uur is geschapen. Die creationistisch opvatting over de schepping droeg de EO vooral in de jaren zeventig en tachtig fanatiek uit.

Een deel van de EO-achterban is ongerust. Een ander deel ongetwijfeld opgelucht, al is die opluchting misschien voorbarig. De uitspraken van Andries Knevel hoeven niet echt als een verrassing te komen voor wie weet dat de fundamenten van de orthodoxie en het creationisme in de jaren negentig al begonnen te wankelen bij de EO. En het leek er op dat dat niet alleen samenhing met generatieverschillen, maar ook, of misschien wel meer, met een bepaalde ontwikkelingsfase in de christelijke orthodoxie.

Beperkt houdbaar

Waarschijnlijk ontkomt een omroep als de EO niet aan bepaalde wetmatigheden die je bij de ontwikkeling van kerkelijke groepen ziet. De omroep vertegenwoordigt die groepen immers en de EO’ers zijn er zelf meestal uit afkomstig. Het het ‘zuivere evangelie’ - volgens orthodoxe definitie en in welke tijd dan ook beleefd - blijkt beperkt houdbaar, als de betreffende groepen zich tenminste niet afsluiten voor de wereld en denkbeelden om hen heen.

Volgens Knevel kun je een orthodoxe gelovige zijn en toch zeggen: ik geloof niet dat de wereld 6000 jaar geleden in zes maal 24 uur geschapen is. Het is kennelijk nog een paar stappen te ver om te (kunnen) zeggen dat niet nodig is om orthodox te zijn, omdat de orthodoxie niet zaligmakend is. Liever wordt eerst nog zo lang mogelijk de toch al niet altijd duidelijke definitie van 'orthodoxie' (synoniem: rechtzinnigheid) opgerekt. 

NCRV

De EO-oprichters vonden dat de in 1924 opgerichte NCRV zijn christelijke identiteit teveel had laten verwateren. In 1967, ruim veertig jaar na de oprichting van de NCRV, werd daarom de EO in het leven geroepen als rechtzinnig tegengeluid. Is het toeval dat de EO, ruim veertig jaar na de oprichting, een traject blijkt te hebben afgelegd dat veel lijkt op dat van de NCRV? Is veertig jaar de houdbaarheidsperiode van een orthodox-protestantse of ‘bijbelgetrouwe’ omroep? Het zou best eens kunnen. De tijd zal het leren.

Arjan Lock meldde gisteren in Pauw & Witteman dat het standpunt van Knevel niet het standpunt van de EO is. Wel wil hij, zo zei hij, graag ruimte bieden aan verschillende meningen die leven in de achterban. Het fragment waarin Knevel  een verklaring ondertekent waarin hij afstand neemt van het creationistisch verleden van de EO, had Lock echter liever uit het programma geknipt., laat hij merken.Tot zover de nieuwe openheid van de EO, die kennelijk nog steeds niet geldt voor EO-medewerkers zelf.