Een Iraanse blogger zegt dat Djulfa een ongewenst bewijs was van een ongemakkelijk verleden. “Nadat ze Nachitsjevan in bezit hadden gekregen, werden zelfs de Armeense grafstenen niet getolereerd. Ze vernielden twaalfduizend Armeense graven. Deze unieke grafstenen die verschillende eeuwen geschiedenis vertegenwoordigen, waren onderdeel van het Armeense culturele erfgoed. Door ze te vernielen, hebben de Azeri’s alle tekenen waaruit de Armeense aanwezigheid in het gebied bleek, weggevaagd.”

iArarat (Engels) verwijst naar het boek The Destruction of Memory: Architecture at War van Robert Bevan, “een boek dat ik gebruikte in mijn lessen over nationalisme en etnisch-politieke conflicten aan de Universiteit van Texas." 

“Tijdens het lezen van Bevans boek moest ik direct denken aan de verwoesting van het middeleeuwse kerkhof in Jugha (Djulfa), nu in Azerbeidzjan. In opdracht van hun superieuren en zonder met hun ogen te knipperen, vaagden Azeri-soldaten daar de laatste overblijfselen van de Armeense beschaving in het gebied weg. Alsof de Armeniërs er nooit bestaan hebben, alsof ze nooit iets tot stand gebracht hebben, iets om hun geloof te beleven en hun doden te gedenken.”

 

Boycot

The Stiletto (genomineerd voor de Amerikaanse Webby Awards 2008) publiceert een goed gedocumenteerd verslag van de vernieling van Djulfa en pogingen van Azerbeidzjan om het bestaan van het kerkhof te ontkennen.

"Wat zout in de wonden strooide, was een eerder deze maand in Bakoe (Azerbeidzjan) gehouden bijeenkomst van de cultuurministers van de Raad van Europa. Zij waren in Bakoe om te spreken over ‘interculturele dialoog als basis voor vrede en duurzame ontwikkeling in Europa en naburige regio’s’. Tijdens de openingstoespraak zei de Azebeidzjaanse president Aliyev: “Azerbeidzjan heeft een rijke geschiedenis en culturele monumenten worden hier fatsoenlijk onderhouden, daar werken we hard aan.”

Nrbakert_tashuk (Russisch) vraagt zich af je moet lachen of huilen bij pogingen om andere inheemse Armeense monumenten als Turks of Azerbeidzjaans te presenteren. Kornelij (Russisch) stelt daar echter tegenover dat Armenië verweten kan worden dat het niet deelnam aan de conferentie in Bakoe. Unzipped (Engels) is het daarmee eens. “Het Armeense ministerie van Cultuur is er niet in geslaagd een signaal af te geven. Het had de conferentie kunnen boycotten door een fatsoenlijke verklaring uit te geven met de redenen voor de afwezigheid. Of het had  kunnen deelnemen om belangrijke kwesties over de verwoesting van het Armeense erfgoed in Azerbeidzjan aan de orde  te stellen, en mee te praten over de bescherming en het herstel van het culturele erfgoed in Armenië, Georgië en Azerbeidzjan.”

Afgelegen

Old-dilettante (Russisch) geeft commentaar op een post over kerken in Georgië. “Er is geen enkele Armeense kerk meer te vinden in Nachitsjevan, terwijl er wel foto’s van zijn, sommige niet ouder dan twintig jaar. Alle kerken, kerkhoven en khachkars (kruisstenen) zijn verdwenen. Wie vertelt ons over twintig jaar nog dat daar Armeniërs woonden? Zo lang is het niet geleden dat mijn eigen grootvader er een local was.”

De in Washington wonende journalist Emil Sanamyan, geboren in Bakoe, verwijst ook naar zijn familiegeschiedenis. “In Bakoe moesten Armeense kerkhoven met minder historische, maar wel emotionele waarde voor velen (inclusief mijn familie, die al drie generaties lang in Baku woont), plaatsmaken voor wegen en nieuwbouw. Dat rechtvaardigt het gebrek aan respect niet, maar is in zekere zin nog uit te leggen. De grafstenen van Jugha stonden echter op een afgelegen plek, in the middle of nowhere. Ze zijn gewoon kapotgeslagen en in de rivier gegooid.”

 

Regering-Obama

Zal de wereld iets doen aan de verwoesting van de historische monumenten? In de lange post over de vernielingen in Djulfa, vestigt The Stiletto hoop op de regering-Obama. “Er zijn redenen om optimistisch te zijn over het team van de regering-Obama. Hopelijk stelt dat zich anders op dan de huidige minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice, die zich bijzonder ongeïnteresseerd toonde in de kwestie Djulfa. Die ongeïnteresseerdheid komt voort uit het  pro-Turkse en pro-Azerbeidzjaanse buitenlandse beleid van de regering-Bush."

"Naast Hillary Clinton, die minister van Buitenlandse Zaken wordt, heeft de toekomstige VN-ambasseur Susan Rice bijzonder interesse in genocide. Ze is voorstander van militaire actie om massamoorden te stoppen, in plaats van een weinig effectieve ‘dialoog’ terwijl de moordpartijen ondertussen doorgaan. Harvard-hoogleraar Samantha Power, auteur van A Problem from Hell: America and the Age of Genocide (2002), was adviseur van Obama.

Gezien die voorgeschiedenis, zou je denken dat het met de gezamenlijke nadruk op mensenrechten en genocidenpreventie van deze drie vrouwen, moeilijk wordt voor Obama om de Armeense genocide en de huidige “culturele genociden” in Azerbeidzjan en Turkije te negeren."