Amerikaanse overheidsdienaren moeten zich subtieler uitlaten over de islam en de strijd tegen het terrorisme. Het Amerikaanse National Counterterrorism Center stelde een lijstje op met veertien aanbevelingen: Zeg niet ‘moedjahedien’, maar ‘terrorist’.

De memo van de Amerikaanse regering is bestemd voor ambtenaren die moeten communiceren voor een groot publiek. Blijkbaar is de regering-Bush geschrokken van de impact die termen als “As van het Kwaad” en “islamofascisme” hebben gehad op de publieke opinie. “Het gaat er niet om wat jij zegt, maar wat zij verstaan”, benadrukt de richtlijn.

Islamofascist 

Naast ‘islamofascist’ moeten ook woorden als ‘jihadist’, ‘moedjahedien’ en zelfs ‘moslim’  of ‘islamitisch’ zoveel mogelijk worden vermeden. “We moeten de discussie verleggen van een ‘botsing tussen de beschavingen’ of van ‘het Westen tegen de islam’ naar een strijd tussen de beschaving als geheel en de terroristen. Belangrijk is te benadrukken dat de terroristen religie misbruiken om onschuldige slachtoffers te maken”, staat in de richtlijn.

“Een moedjahied of heilige strijder heeft een positieve connotatie. In het Arabisch betekent jihad streven naar de weg van God. Het woord wordt niet alleen voor oorlog gebruikt. Die twee begrippen legitimeren dus eigenlijk de acties van onze tegenstanders.”

 Alternatieve termen zijn ‘gewelddadige extremist’ of ‘terrorist’. Al-Qaida mag worden omschreven als een ‘totalitaire organisatie’. “Deze termen zijn een correcte omschrijving van onze tegenstander en worden in de moslimwereld goed begrepen.”



Opmerkelijk is dat de nota vraagt niet publiekelijk te reageren op uitspraken van Osama bin Laden. “Als Bin Laden op een debat aanstuurt, moet ons antwoord minimaal zijn, als we al reageren. Een luide reactie verhoogt het prestige van Al Qaeda in de moslimwereld.”

 Ook ontkennende verklaringen als “We zijn niet in oorlog met de islam” dienen te worden vermeden, omdat uit studies zou blijken dat de mensen de neiging hebben de ontkenning te vergeten en alleen ‘oorlog’ en ‘islam’ te onthouden.

Politieke correctheid

De aanbevelingen vormen een stijlbreuk met het taalgebruik van de neoconservatieve haviken, die vooral tijdens de eerste ambtstermijn van de Amerikaanse president George W. Bush geen blad voor de mond namen. Intussen heeft de buitenlandse politiek van de VS het oorlogspad weer verlaten en lijkt de tijd gekomen voor een meer diplomatiek taalgebruik.

 De president zelf heeft de term ‘islamitische terrorist’ nog maar één keer gebruikt sinds begin 2007 en ‘islamofascist’ lijkt definitief te zijn afgevoerd. Minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice heeft sinds september de term ‘jihadist’ uit haar speeches geschrapt.

Onder Republikeinse hardliners is er nog wel wat weerstand tegen de gematigde ‘nieuwspraak’. Volgens voormalig parlementsvoorzitter Newt Gingrich worden de VS verlamd door politieke correctheid.

 “Als we geen eerlijke discussie kunnen voeren over de aard van de bedreigingen in de wereld, kunnen we geen goede strategie ontwikkelen. Het is zelfmoord om al-Qaeda te beschouwen als een ‘niet-legitieme politieke organisatie’. Je kunt het radicale religieuze fundament van de onverzoenlijke vleugel van de islam niet onder de mat vegen.”



Moslimorganisaties in de VS zijn blij dat hun geloofsgenoten niet systematisch in één adem worden genoemd met de terroristen. “Het is goed dat ze nadenken over de termen die ze gebruiken”, zegt Ibrahim Hooper van de Council on Islamic American Relations. (IPS)

Gerelateerd: 
Moslims bekritseren woordgebruik McCain (News4all)