De Dalai Lama is niet alleen de vreedzame, spirituele leider van de Tibetanen, stellen volgelingen van de boeddhistische Shugden School. Hun stroming is al jaren door de Dalai Lama verboden en volgelingen wordt het leven onmogelijk gemaakt. 

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

De actualiteitenrubriek EenVandaag besteedde gisteravond aandacht aan het conflict tussen aanhangers van het Shugden-boeddhisme en de Dalai Lama. Begin dit jaar vaardigde het Tibetaanse parlement in ballingschap een verordening uit die ertoe geleid heeft dat Shugden-monniken niet meer aan normale lesprogramma's in kloosters mogen meedoen. De Shugden-aanhangers hebben een rechtszaak aangespannen om de Dalai Lama te dwingen zijn verbod te herzien.

De god Shugden is volgens Tibetaanse overlevering de geest van een overleden aartsrivaal van de vijfde Dalai Lama. De huidige Dalai Lama is inmiddels de veertiende incarnatie. Hij is een bewonderaar van deze vijfde Dalai Lama. De Friese boeddhist Meindert Gorter, die in zijn huis een klein boeddhistisch heiligdom heeft ingericht, vertelt: "De Dalai Lama zegt nu dat Shugden een kwade geest is die de Tibetanen en de Tibetaanse zaak schaadt en slecht is voor z'n gezondheid. Dat was behoorlijk schokkend om te horen twaalf jaar geleden, want mensen vertrouwen heel erg op hun beschermer. Niet alleen monniken, ook gewone Tibetanen. Op het moment dat ze het moeilijk hebben, denken ze: Shugden zal mij wel helpen."

Het verbod van de Dalai Lama gaf destijds veel onrust en zette de hele Tibetaanse samenleving op zijn kop, zegt Gorter, ook nu nog. Zelfs oud-lijfwachten die hun leven voor de Dalai Lama waagden, worstelen met hun geweten. Een emotionele oud-lijfwacht: "Het is allemaal zo erg. Ze beschimpen ons omdat we deze godheid vereren. We hebben nooit kritiek gehad op de Dalai Lama, hem nooit iets aangedaan. Hij is onze leraar."

Anti-Chinese sentimenten

EenVandaag laat verder Patrick French, auteur van het boek Tibet, Tibet (in het Nederlands vertaald als Naar Tibet), aan het woord. French was een van de leiders van de Britse Free Tibet-beweging. Maar hij kwam er na verloop van tijd achter dat hij niet meer voor de denkbeelden van zijn eigen organisatie kon staan. Uit niets blijkt volgens hem dat de mensen van de beweging resultaten behalen met hun aanpak. "Ze spreken tot al bekeerden, andere westerse liberalen."

French vindt het tijd voor een nieuwe benadering: "Er zal geprobeerd moeten worden om de Chinese bevolking en de Chinese diaspora te bereiken, zodat het niet alleen een kwestie is van westerlingen en Tibetaanse ballingen tegenover Chinezen. Het anti-Chinese sentiment dat opstijgt uit de demonstraties, werkt alleen maar averechts."

De auteur zet verder vraagtekens bij de cijfers die pro-Tibetbewegingen naar buiten brengen over het aantal dodelijke slachtoffers van de bezetting. Hij reisde voor zijn boek naar Dharamsala in Noord-India, waar veel Tibetaanse ballingen wonen. "Het cijfer van 1,2 miljoen omgekomen Tibetanen is niet gebaseerd op feiten. Ik ben in de archieven in Dharamsala geweest en het bleek duidelijk dat die cijfers uit de lucht gegrepen zijn. Toen mijn boek Naar Tibet uitkwam in de Verenigde Staten, wilde geen enkele pro-Tibet beweging in New York mij ruimte geven het te bespreken. Ik vind het verbijsterend dat vijf jaar nadat mijn boek is verschenen, dat aantoont dat er onjuiste informatie wordt gebruikt,  pro-Tibetgroepen die informatie blijven hanteren." 

French wijst er tegelijk op dat er wel degelijk grote aantallen Tibetanen zijn omgekomen. Gezien de omvang van de Tibetaanse bevolking, is het volgens hem schokkend genoeg "als het om enkele honderdduizenden Tibetanen zou gaan."

Bekijk hier de uitzending van EenVandaag 

Foto: Ferne Miller / Flickr 

Meer informatie:
Dorje Shugden (Wikipedia)
Dalai Lama roept duistere krachten op (artikel van Skepsis-redacteur Rob Nanninga in HN-Magazine, 1996) 
Het eerste deel van een documentaire van naar aanleiding van het verbod dat de Dalai Lama uitvaardigde tegen het Shugden-boeddhisme (1998)