Hemelvaart Afdrukken E-mail
door André de Raaij   
Thursday, 1 May 2008

piet_paaltjens_buste.jpgIn toch behoorlijk post- christelijk Nederland valt Hemelvaartsdag vooral op als dag waarop de winkels dicht zijn – juist ook daar waar bijna geen dag heilig genoeg is om de zaak gesloten te houden.

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Redelijkerwijze kan vermoed worden dat niemand die nu leeft het nog een keer zal meemaken dat deze christelijke feestdag op de eerste mei, de in Nederland zo ongeveer vergeten Dag van de Arbeid zal vallen.
 
In België is de eerste mei algemeen een vrije dag. Maar voor veel Nederlanders zijn beide feesten nogal betekenisloos (geworden). De Hemelvaart van Jezus wordt nog wel eens afgebeeld als een loodrecht omhoogstijgen naar – wat dan een geografisch gegeven zou moeten zijn, de hemel. Maar waar is deze? Het mysterie wordt in de meest concreet geformuleerde passage in het Nieuwe Testament, in Handelingen 1, zo uitgedrukt:
 
9 En als Hij dit gezegd had, werd Hij opgenomen, daar zij het zagen, en een wolk nam Hem weg van hun ogen.
10 En alzo zij hun ogen naar den hemel hielden, terwijl Hij heenvoer, ziet, twee mannen stonden bij hen in witte kleding;
11 Welke ook zeiden: Gij Galilese mannen, wat staat gij en ziet op naar den hemel? Deze Jezus, Die van u opgenomen is in den hemel, zal alzo komen, gelijkerwijs gij Hem naar den hemel hebt zien heenvaren.


Opgenomen in een wolk – en de apostelen worden gemaand niet verder hun tijd te verbeuzelen met naar het zwerk te staren. Want daar is Hij blijkbaar niet. Het mysterie blijft.
 
“Ik wil het wel geloven, maar ik kan het niet,” was de stameling waarmee modernistisch dominee François HaverSchmidt definitief van de kansel stapte, vanwege het Hemelvaartsverhaal. Zijn bestaan als dominee was nauwelijks minder getormenteerd dan dat van de ik-persoon in de verzen die hij als de dichter Piet Paaltjens schreef. En met een zoon heel jong overleden en zijn echtgenote inmiddels gestorven, kon ook niet gezegd worden dat de dominee veel bespaard bleef. Zijn zelfgekozen dood zorgde voor een schok in de van nature optimistische kring van de modernen, in 1894.
 
Is hij als theoloog niet (meer) bekend, als dichter leeft hij voort.


AAN RIKA

Slechts éénmaal heb ik u gezien. Gij waart
Gezeten in een sneltrein, die de trein
Waar ik mee reed, passeerde in volle vaart.
De kennismaking kon niet korter zijn.

En toch, zij duurde lang genoeg om mij,
Het eindloos levenspad met fletse lach
Te doen vervolgen. Ach! geen enkel blij
Glimlachje liet ik meer, sinds ik u zag.

Waarom hebt gij van dat blonde haar,
Daar de englen aan te kennen zijn? En dan,
Waarom blauwe ogen, wonderdiep en klaar?
Gij wist toch, dat ik daar niet tegen kan!

En waarom mij dan zo voorbijgesneld,
En niet, als 't weerlicht, 't rijtuig opgerukt,
En om mijn hals uw armen vastgekneld,
En op mijn mond uw lippen vastgedrukt?

Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp?
Maar, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn,
Dan, onder hels geratel en gestamp,
Met u verplet te worden door één trein?

                              - - -

Foto: Borstbeeld van Piet Paaltjens in Leeuwarden (cc) Wikimedia Commons

Dossier(s): Poezie 

 
< Vorige   Volgende >