Een door armoede, vervuiling en intolerantie bedreigde planeet roept om morele keuzes. Met een symposium met ex-premier Ruud Lubbers, prinses Mabel en imam Ilyasi pleit aftredend rabbijn Awraham Soetendorp voor respect en verenigde inzet.

   - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

“We staan voor een keuze”, zei Awraham Soetendorp, voormalig rabbijn van de Liberaal- Joodse Gemeente in Den Haag, gisteren tijdens zijn afscheidssymposium, “we vormen een mondiaal partnerschap om onszelf en de aarde te redden, of we lopen het risico dat we de aarde en het leven in al haar diversiteit vernietigen. Ik heb er alle vertrouwen in dat we voor het leven zullen kiezen.”

Alliantie van compassie

De 'alliantie van compassie' die Soetendorp daarvoor nodig acht, ziet hij overal om ons heen verschijnen. Als voorbeeld noemde hij de dialoog tussen verschillende geloven. “We hebben alle volken een boodschapper gestuurd” (Koran 16;36), citeerde imam Maulana Umer Ahmad Ilyasi, voorzitter van de All India Organisation of Imams of Mosques die ongeveer 200 miljoen moslims vertegenwoordigt.

Hij benadrukte dat de Islam Gods eenheid en de eenheid van religieuze ervaring bevestigt, en de profeten en geschriften van alle religies accepteert. Dwang in religie wijst hij van de hand, net als de notie dat islam en terrorisme synoniem zouden zijn of democratie niet zou kunnen bestaan in een islamitische maatschappij.

Jihad en Messiaanse tijden

Met Soetendorp hoopte de imam dat we ons samen kunnen inzetten tegen sociale kwaden als onrechtvaardigheid, ongelijkheid, extremisme en menselijke onwaardigheid, zoals het concept 'Jihad' de gelovigen voorschrijft. Sprak Ilyasi over Jihad, Soetendorp zelf had het over het realiseren van Messiaanse tijden. Nog nooit hebben onze kansen op zulke tijden er zo goed voorgestaan, meende de Joodse voorganger. “Ik geloof dat het begin in iedereen hier zit.”

Prinses Mabel van Oranje-Nassau, behalve directeur bij het filantropische Open Society Institute ook vice-voorzitter van de Europese Raad voor Buitenlandse Betrekkingen, belichaamt volgens Soetendorp de generatie die het allemaal waar moet gaan doen. In een kritische lezing over de Europese rol in de veranderende internationale arena, pleitte de prinses voor een geïntegreerd Europees buitenlandbeleid waarmee daadkrachtig gereageerd wordt op mondiale problemen als het nucleaire non-proliferatie verdrag, de klimaatveranderingen, terrorisme, financiële instabiliteit en de toenemende schaarste aan olie en water.

Façade van democratie

“Terwijl de problemen die ons bedreigen escaleren en steeds meer om mondiale antwoorden vragen”, waarschuwde de prinses, “verliest Europa haar relatieve macht en vermogen om de wereld te leiden in het vinden van gezamenlijke oplossingen.” Ze vroeg zich af hoe we voor “ons liberaal democratische model” kunnen opkomen “in een wereld waarin het steeds normaler is dat autoritair kapitalisme opereert achter een façade van democratie.” We kunnen de toekomst in handen nemen met een sterkere en verenigde houding, suggereerde de prinses, of ons lot door andere machthebbers laten bepalen.

Soetendorp koos duidelijk voor het eerste, en vroeg zijn toehoorders nog eenmaal vanaf zijn vertrouwde preekstoel in de Haagse synagoge respectvol samen te komen in de strijd voor een betere wereld. Alleen in relatie tot elkaar, zijn we compleet. “Een rabbijn is als een vogel”, vertelde hij de gemeenschap die hij de afgelopen veertig jaar leidde, “en de congregatie zijn zijn vleugels – zonder hen kan hij niet vliegen.”

“De islam waar ik in geloof”, zei Ilyasi, “herinnert gelovigen eraan dat geen van hen een gelovige is, voordat hij zijn broer liefheeft als zichzelf.” En die broer, dat moge vandaag duidelijk zijn, is ook rabbijn Soetendorp zelf. Behalve aan zijn vrouw en zijn (klein)kinderen, wil hij zich de komende jaren wijden aan internationale doelen als het realiseren van onderwijs voor alle kinderen. De gemeente Den Haag dankt hem met een stadspenning vast voor zijn inzet in zijn eigen stad, waar hij honderden scholen bezocht met zijn boodschap van tolerantie. (News4all)