De doodstraf raakt uit de gratie in de Verenigde Staten. Het Hooggerechtshof begint vandaag een onderzoek naar de menselijkheid van de dodelijke injectie als executiemethode en de publieke opinie keert zich tegen de straf.

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

Een verbod op de dodelijke injectie als executiemethode kan uiteindelijk leiden tot het afschaffen van de doodstraf in de VS. De extreme straf werd al afgeschaft voor minderjarigen en mensen met een verstandelijke handicap. Afgelopen december schafte New Jersey als veertiende staat de doodstraf af.

Uit opiniepeilingen blijkt dat het Amerikaanse volk steeds minder voorstander is van de doodstraf. Woordvoerder Ruud Bosgraaf van Amnesty International licht toe waarom de publieke opinie verandert: ''Door verbeterde technieken, voornamelijk DNA-onderzoek, is in meer dan honderd gevallen bewezen dat de verkeerde man berecht is. In sommige gevallen zijn onschuldigen geëxecuteerd. Daardoor is het publiek steed meer gaan twijfelen over de doodstraf.''

Onderzoek

In de VS wordt nu ook getwijfeld aan de menselijkheid van de meest gebruikte methode om de doodstraf uit te voeren, de dodelijke injectie. In 2006 laaide deze discussie ook al op, toen bij een executie twee keer de dodelijke dosis en twee keer zoveel tijd als gebruikelijke nodig was om een gevangene te executeren. Vandaag start het Hooggerechtshof een onderzoek naar de zaak, aangespannen door een aantal terdoodveroordeelden.

Extreme pijn

Afgelopen jaar werden er 42 mensen geëxecuteerd in de VS, waarvan 26 in Texas. Ze werden allemaal om het leven gebracht door middel van de dodelijke injectie. Deze methode werd in de jaren zeventig ingevoerd omdat deze menselijker zou zijn dan de elektrische stoel. De executie wordt in drie fasen uitgevoerd.  Allereerst wordt de ter dood veroordeelde onder narcose gebracht. Vervolgens wordt het hele lichaam verlamd. Als laatste wordt een chemisch middel ingespoten om het hart te laten stoppen met pompen,  met de dood als gevolg.

Verschillende wetenschappers claimen dat het kan voorkomen dat de narcose is uitgewerkt voordat het hart stilstaat. Als dit gebeurt, voelt de gevangene extreme pijn voordat de dood intreedt. Door de verlamming kan hij dit niet aangeven. Het Hooggerechtshof gaat bekijken of de methode inderdaad wreed is. In dat geval wordt het Achtste Amendement van de Grondwet geschonden, wat betekent dat het gebruik van de dodelijke injectie strafbaar is.

Vuurpeloton

De uitspraak van de rechtbank wordt deze zomer verwacht. Tot die tijd worden geen executies uitgevoerd. Als de dodelijke injectie onmenselijk verklaard wordt, blijft alleen het vuurpeloton nog over. Deze methode is nog steeds legaal in delen van Idaho en Oklahoma. Bosgraaf: ''De kans bestaat dat deze methode in Texas ingevoerd gaat worden. In andere staten, voornamelijk in de progressievere staten, is de kans groot dat de doodstraf helemaal wordt afgeschaft.''

Ondanks deze trend kan het volgens Bosgraaf nog wel vijf tot tien jaar duren voordat de doodstraf in alle Amerikaanse staten uit het Wetboek van Strafrecht is verdwenen. ''Dat komt omdat het in de VS geen principiële kwestie is. Het gaat de publieke opinie niet om de doodstraf op zich, maar om de manier waarop. Daarom kan eerst gezocht worden naar alternatieven.''

Voorbeeldfunctie

Wereldwijd gebruiken tientallen landen de dood als straf voor misdadigers. In China worden volgens Amnesty International naar schatting elk jaar duizenden mensen ter dood veroordeeld. ''Als de doodstraf in Amerika wordt afgeschaft is dat een grote stap vooruit in een wereldwijde afschaffing,'' zegt Bosgraaf.

Meer informatie:
The death penalty in 2007: year end report (Death Penalty Information Center, PDF)
Standpunten van kerken en religieuze groeperingen (Pew)