Het geruzie over de Economische Partnerschaps- akkoorden (EPA’s) tussen de Europese Unie en de ACP-landen heeft kwaad bloed gezet. In Afrikaanse kranten wordt Europa beticht van economisch imperialisme.

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Intussen hebben 35 van de 77 ACP-landen (voormalige Europese koloniën in Afrika, de Stille Oceaan en het Caribische gebied), een handelsakkoord met de EU ondertekend.

Alleen de vijftien Caribische landen tekenden een volwaardig EPA. De twintig andere landen, vooral uit Afrika, ondertekenden een “interimakkoord”. Dat gaat alleen over de liberalisering van de handel in goederen. In 2008 zou dan een volwaardig akkoord moeten volgen, met hoofdstukken over regionale integratie, ontwikkelingssamenwerking en verdere liberalisering. 


Minst ontwikkelde landen

De landen die tekenden, behoren meestal niet meer tot de groep van armste ontwikkelingslanden. Daarom riskeerden ze vanaf 1 januari 2008 voor hun exportsector de extra voordelige toegang tot de Europese markten kwijt te raken. De Europese Unie had er namelijk mee gedreigd hogere tarieven te heffen op de import uit die landen, als er voor eind 2007 geen akkoord was.



De landen die niet tekenden, Nigeria en Zuid-Afrika bijvoorbeeld, weigerden omdat ze economisch sterk staan en bij de EPA’s nauwelijks iets te winnen hebben. Ook de staten die tot de categorie van “minst ontwikkelde landen” behoren, stonden minder onder druk om te tekenen. Zij hebben sowieso vrije toegang tot de Europese markt. Slechts negen van de 41 minst ontwikkelde landen binnen de ACP tekenden in extremis een akkoord met de EU.    


Afrika als graaibak



Het trauma over de EPA’s zit diep bij de Afrikaanse opiniemakers. “De EU heeft haast om van Afrika een graaibak te maken voor Europeanen en Chinezen”, schrijft de krant Sud Quotidien uit Senegal.

Volgens Le Messager uit Kameroen wil de Europese productiesector de tolmuren van de ACP-landen slopen om zijn marktaandeel te verdedigen in een continent dat niet langer zijn exclusieve jachtdomein is, maar dat het moet delen met Chinezen en Amerikanen.



“Europa wil alles bedenken en beslissen voor ons, maar alleen in zijn eigen voordeel”, schrijft Le Messager, dat de EPA’s plaatst in het rijtje van mislukte Europese initiatieven om het Afrikaanse continent uit de armoede te halen.

“De ontwikkelingshulp voor Afrika is een vorm van zinsbegoocheling die eigenlijk neerkomt op een ontwikkelingsstrategie voor Europa. De rijkdommen van Afrika, een arm reservoir van natuurlijke grondstoffen, bevinden zich in de handen van Europeanen. In ruil daarvoor lenen ze geld onder de noemer van ‘hulp’. Dat geld moet vooral dienen om Europese industriegoederen te kopen.”



“Om handel te kunnen drijven, moet je ook nog iets competitief hebben om te kunnen verkopen”, schrijft l’Observateur uit Burkina Faso. “Dat is meestal niet het geval bij de landen in kwestie. Die verkopen meestal slechts grondstoffen waarvan de prijs wordt bepaald in het buitenland. De politieke onderdrukking van het koloniale tijdperk heeft plaats gemaakt voor een meer subtiele, bedrieglijke en schadelijke vorm van economische onderdrukking. De EPA’s zijn de laatste avatar van die economische onderdrukking.”



Meer voordeel voor EU



Uit een recent onderzoek van het in Washington gevestigde Institute for Food Policy Research, blijkt dat de Europese landen bij de EPA’s meer te winnen hebben dan de ACP-landen. Als de EPA’s worden doorgevoerd zoals de EU het wil, zou de export van de 27 EU-landen naar het ACP-gebied tegen 2035 met 29,4 miljard dollar zijn gestegen en die van de 77 ACP-landen naar Europa met slechts 22 miljard dollar.



De EPA’s zijn volgens de studie vooral interessant voor zuidelijk Afrika en het Caribische gebied, omdat die een betere markttoegang zouden krijgen voor hun export van vlees en suiker. De meeste landen van West- en Centraal Afrika hebben al een goede toegang tot de Europese markt en dreigen door de EPA’s te worden overspoeld met Europese industrieproducten en daarbij inkomsten uit tariefheffingen te verliezen.

Een land als Senegal bijvoorbeeld, dat 70 tot 80 procent van zijn import uit Europa haalt, dreigt bij een EPA-liberalisering 45 procent van zijn douane-inkomsten te verliezen.
 (IPS)

Meer informatie
Akkoord over EPA's (RNW)
Veelgestelde vragen over EPA's (MO.be)