Ze had haar familie voorbereid en ging, na een eerder mislukte aanslag, zonder noemenswaardige veiligheids- maatregelen de straat op. Koos de donderdag vermoorde Pakistaanse oppositieleidster Benazir Bhutto bewust voor martelaarschap?

     - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Daar lijkt het sterk op, stelt James Lewis vandaag op de website American Thinker. De dood van Bhutto kan volgens hem niet los gezien worden van de tribale Pakistaanse cultuur van familie-eer, die nog diepgeworteld is in de psyche van veel Pakistanen. Ook in die van de als ‘modern’ bekendstaande oppositieleidster.

Ze verplaatste zich een open auto, middenin de menigte, terwijl ze niet lang daarvoor aan een aanslag ontsnapt was. In westerse ogen is het onbegrijpelijk waarom ze niet beter beschermd werd. Bhutto koos bewust voor het risico, blijkt onder meer uit eerdere interviews die ze gaf.

Haar “suïcidale heroïsme” heeft volgens Lewis niets met oorlog of politiek te maken. Het zou gebaseerd zijn op een psychologie die stamt uit het tribale Pakistan, en die alleen begrepen kan worden in de islamitische context van familie en clan, de wond die is geslagen door de gewelddadige dood van haar vader en broers, familie-eer en vergelding.

Autobiografie

Haar autobiografie kreeg de veelzeggende titel Dochter van het Lot mee. Die titel verwijst naar de relatie met haar vader Zulfikar Ali-Bhutto die haar leven tekende. In haar gedachten was haar lot onvermijdelijk verbonden met dat van haar vader, die overigens weinig van democratie moest hebben.

Toen hij werd opgehangen, een oneervolle dood naar moslim-standaarden, was het haar verplichting om de familie-eer te herstellen. Die drive kan misschien half-onbewust aanwezig zijn geweest, maar hij is nog steeds diepgeworteld in de Pakistaanse cultuur van tribale bloedwraak, zegt Lewis.

Bhutto bezocht haar vader in de gevangenis, terwijl hij zich voorbereidde op zijn executie door het leger, schreef de New York Times vrijdag in een in memoriam (mogelijk registratie vereist).  In een interview met de Britse omroep BCC in de jaren negentig, zei ze daar later over dat het haar ‘harnaste’ haar politieke carrière.

Opoffering

Haar emotionele vijand was het leger, stelt Lewis, in de persoon van generaal Musharraf, en misschien zelfs de moderne natiestaat. Benazir Bhutto was een moderne vrouw in haar bewuste denken; op alle andere vlakken was ze gehecht aan een voormoderne psychologie waarin het individu zich dient op te offeren voor de eer van de familie.

De familiegeschiedenis van de Bhutto’s kenmerkt zich door geweld en vetes. Bewonderaars vergelijken de familie vanwege de grote politiek invloed met de Amerikaanse Kennedy’s. Anderen wijzen op de overeenkomsten met het Italiaanse geslacht Borgia, dat zich kenmerkte door bittere familievetes.

Natiestaat

Pakistan is nog geen natie, constateert Lewis. Net als Irak is het en gigantische tribale confederatie met een modern laagje. “Voor miljoenen mensen is de belangrijkste loyaliteit die aan familie, clan en religie. Het Pakistaanse leger en de regering proberen continu die tribale realiteit te onderdrukken, net als in Turkije en Irak.

Een moderne natie probeert op te rijzen uit historisch drijfzand, valt weer terug, en probeert het opnieuw. In Benazir Bhutto’s leven reflecteert die dubbele loyaliteit aan heden en verleden. De erfenis van Bhutto’s martelaarsdood kan een nationale terugval zijn naar een meer primitieve staat van tribale oorlogvoering.”

Voordat het land nucleaire wapens en vuile bommen bezat, zou de chaos in Pakistan geen bedreiging voor de buitenwereld zijn geweest. Maar in deze tijd betekent dat dat Pakistan bovenaan de veiligheidsagenda moet staan.

Lees het volledige artikel hier.