Solomon Burke: preacher of soul Afdrukken E-mail
door Bauke Boersma   
donderdag, 27 december 2007

solomonburke.jpgHij wordt wel de eerste en wellicht de beste van alle grote soulzangers uit de jaren zestig genoemd, is vader van 21 kinderen, predikant in zijn eigen kerk en eigenaar van een begrafenisonderneming: Solomon Burke.

     - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

Bijbelse taal en symbolen komen regelmatig terug in de teksten van muzikanten. Welke rol speelt geloof in hun muziek en leven? News4all gaat in een serie op zoek naar het antwoord op die vraag.

     - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

 

“There’s a song that I sing”, beweerde Solomon Burke jaren geleden, “and I believe if everybody was to sing this song it would save the whole world”. Hoeveel zangers komen weg met een dergelijke, wat pretentieuze uitspraak? Niet veel. Hoon en scepsis, dat is hun deel. Zo niet Solomon Burke, een artiest die het publiek écht in zijn visioen kan laten geloven.

Die overtuigingskracht dankt Burke aan zijn performance en het immense bereik van zijn stem. Hij weet als geen ander de emotionele lading en diepte van een songtekst tot zich te nemen en vervolgens op het publiek over te brengen, ook al is die tekst meestal door iemand anders geschreven.

“Wherever it comes from, his music is electrifying, one part testament, one part lament”, constateerde het toonaangevende muziekblad Rolling Stone enkele jaren geleden. Wellicht heeft Burke’s opvallende levenswandel er iets mee te maken.

Cadeau

Solomon Burke wordt in 1936 (sommige bronnen houden het op 1940) geboren in Philadelphia, de stad waar zijn vader de kost verdient als kippenplukker op de markt. Solomon zingt al op jeugdige leeftijd de sterren van de hemel in het kerkkoor.

Als hij zeven jaar is, zo gaat althans het verhaal, houdt hij voor het eerst een preek. Op zijn twaalfde verzorgt hij radio-uitzendingen vanuit een kerk en reist in de weekeinden als evangelist door Maryland, Virginia en de Carolina’s. Die activiteiten bezorgen hem zijn eerste bijnaam: Wonder Boy Preacher.
solomonburke4.jpg
Solomon’s leven neemt een wending door een gebeurtenis in december 1954. In de dagen voor de Kerst schrijft hij speciaal voor zijn grootmoeder een lied, dat hij Christmas Presents from Heaven noemt.

Wijze lessen 

Het lied is nog geen dag af of Solomon moet bij zijn oma komen. Onder haar bed ligt het cadeau dat zij voor hem heeft gekocht: een gitaar, ingepakt in een kussensloop. Ze voegt er een paar wijze lessen aan toe, haar laatste want een dag later zal ze in haar slaap overlijden.

De meest opwindende les, zo herinnert Solomon zich later, “was that I would be able to reach out and touch people and help them spiritually, thousands of people, millions of people, and then she said to me that I would go down to the pits of hell and submerge at will, and I’ve been there a couple of times, I’ve been there, you know”.

Moeizaam

Een paar maanden na het overlijden van zijn grootmoeder maakt Solomon zijn opwachting in de seculiere wereld van de populaire muziek. Hij tekent een contract bij Apollo Records, een klein platenlabel uit New York waar ook gospelzangeres Mahalia Jackson voor werkt. Burke neemt tussen 1955 en 1958 een aantal gospelsongs voor Apollo op, maar de samenwerking verloopt moeizaam.

Als hij tot de conclusie komt dat hij financieel door de platenmaatschappij wordt uitgekleed, geeft de zanger er de brui aan. Hij zegt de platenbusiness vaarwel en concentreert zich op het predikantschap in zijn eigen kerk, ‘the House of God for All People’, een los verband van meerdere gemeenten. 

Begrafenisonderneming

Burke gaat ook als gediplomeerd lijkenzalver aan de slag, hij wordt eigenaar van een begrafenisonderneming, opent een drugstore en begint een limo service-bedrijf. Met zijn zakelijke activiteiten onderhoudt Burke zijn familie die vandaag de dag niet alleen zijn eigen kinderen, maar ook de nodige klein- en achterkleinkinderen telt.

Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Na enkele jaren begint Solomon Burke toch weer muziek op te nemen, ditmaal voor het Singular label. Het is de voorbode van wat komen gaat, want in 1960 tekent hij een

platencontract bij Atlantic Records, het label dat in die tijd sterk in opkomst is en waarvoor hij diverse hits zal scoren, om te beginnen met een versie van de country & westernsong Just Out of Reach.

Daarna volgen uitvoeringen van nummers als Cry To Me, If You Need Me, Everybody Needs Somebody To Love en Tonight’s The Night, songs die Burke tijdens live-optredens nog altijd op zijn repertoire heeft staan.

Koning


De muziek die Burke in zijn Atlantic-jaren opneemt is nieuw, opwindend en moeilijk te plaatsen. Zijn eerste hits voor Atlantic komen eerder in de buurt van gospelachtige country dan van soulmuziek. Daarmee laat Burke zien dat de crossover van gospel naar country mogelijk is, iets wat tot dan niet echt voor mogelijk werd gehouden.

Toch groeit Burke in de jaren zestig uit tot 'The King of Rock and Soul', zoals een diskjockey van het radiostation WEBB hem noemt. Dat predikaat bevalt Burke wel en wordt tot op heden gretig door hem gecultiveerd. De naam van zijn officiële website verwijst er naar (www.thekingsolomonburke.com) en tijdens optredens zit de zanger op een grote zetel, alsof hij inderdaad een koning is.

Dat hij zijn concerten tegenwoordig zittend geeft, heeft ongetwijfeld ook te maken met de vele kilo’s die hij meetorst en die het hem waarschijnlijk onmogelijk maken anderhalf uur op de been te blijven.

Uit beeld

Solomon Burke is in de jaren zestig niet de enige die als soulzanger te boek staat. Hij krijgt gezelschap van Sam Cooke (met wie hij goed bevriend is), Otis Redding en Wilson Pickett, om enkelen te noemen. Sommige muziekcritici vinden Cooke, Redding of Pickett zelfs beter, maar daar denkt Jerry Wexler, destijds producer bij Atlantic, heel anders over. “No way. The best soul singer of all time is Solomon Burke. With a borrowed band.”

Na zijn vertrek bij Atlantic eind jaren zestig staat Solomon Burke enkele malen op het punt om zijn muziekcarrière te beëindigen. Hij weet het succes uit de eerste helft van de jaren zestig niet meer te evenaren en verdwijnt bij het brede publiek uit beeld. Toch blijft hij muziek maken en vanaf de jaren tachtig komen er met onregelmatige tussenpozen weer platen van hem uit.

Voor het platenlabel Savoy maakt hij enkele gospelplaten, “with the message always coming through loud and clear”, aldus The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll, om vervolgens terug te keren naar de seculiere muziek met als resultaat het meeslepende live-album Soul Alive, opgenomen in 1981 in Washington.

Opmerkelijk aan dat geregistreerde optreden is vooral de respons van het publiek, dat zich door Burke’s diep in de gospel gewortelde stem in opperste vervoering laat brengen.

Comeback

Zijn echte comeback maakt Solomon Burke vele jaren later, in 2002. Dat heeft hij te danken aan het kleine platenlabel Fat Possum dat hem heeft benaderd voor het opnemen van een plaat met nummers van mensen die veel van zijn werk houden, onder wie Bob Dylan, Van Morrison, Tom Waits, Elvis Costello en Nick Lowe.

Het resultaat, het sober geproduceerde Don’t Give Up on Me*, wordt bekroond met een Grammy Award voor het beste eigentijdse bluesalbum en zorgt ervoor dat Solomon Burke aansluiting vindt bij een nieuw en

jonger publiek. Dit laatste wordt onder meer duidelijk tijdens het Pinkpopfestival in 2003, waar zijn optreden een van de onbetwiste hoogtepunten is.

Drie jaar na Don’t Give Up on Me ligt de opvolger in de winkel. Make Do With What You Got heeft een hoger tempo en klinkt door de wat bombastische productie minder intiem dan zijn voorganger. Het album wordt gedragen door de stem van Burke, die door bewonderaar Van Morrison in de hoestekst wordt omschreven als “shaman, showman, the teacher and preacher of soul and R&B and country and western”.

De titelsong, speciaal voor deze gelegenheid geschreven door Dr. John, is volgens Burke bedoeld als aansporing om nooit op te geven, ook al zit het af en toe tegen in het leven en beginnen voor hem zelf de jaren te tellen.

Country


Zijn leeftijd weerhoudt hem er niet van om op tournee te gaan, in Amerika en in Europa. En in het najaar van 2006 verschijnt Nashville, een album waarop Burke teruggrijpt naar een van zijn eerste muzikale liefdes: de country. “It’s really a circle I’m completing”, zegt hij daar zelf over.

Op Nashville zingt Solomon duetten met tal van bekende country-sterren, onder wie Emmylou Harris, Gillian Welch en Dolly Parton. Het album is opgenomen in Nashville, in het huis van producer Buddy Miller, tot groot genoegen van Burke die de opnames ervaart als een ouderwetse jamsessie. “It felt like I didn’t go to make a record, I went to have a good time, and to renew my spirit and faith in music.”

Still King

Nashville wordt door de muziekpers met veel enthousiasme ontvangen. “Country so good it hurts”, oordeelt Newsweek. “Burke shows why he’s still king ... when he takes the stage, he’s nothing so much as the Minister of Love”, meent de Boston Globe. En Time Magazine: “Unmissable ... Nashville is a great way to discover a legendary voice.”

De pers prijst vooral Burke’s vermogen om door te dringen tot de kern van een song, alsof hij datgene waarover hij zingt allemaal zelf heeft meegemaakt – en wellicht is dat ook zo. Niemand, zo geeft Newsweek als voorbeeld, “could get more pain and intensity into the last verse and chorus of Don William’s devastating ‘Atta Way to Go’. This is a performance you may not want to put yourself through more than once a day.”

Rekenschap

Van het laatste nummer op het album kan hetzelfde worden gezegd. Til I Get It Right, in 1973 al eens opgenomen door Tammy Wynette, begint met een akoestische gitaar en Solomon’s stem: “… Right now I’m like a wounded bird hungry for the sky.”

Waarna zich een lied ontrolt over de menselijke feilbaarheid in de liefde en het onvermogen om de dingen goed te doen. Er zit maar een ding op, zo luidt de boodschap: rekenschap afleggen en in liefde opnieuw beginnen, tot het wel goed gaat.
solomonburke2.jpg
Dat doet denken aan de boodschap aan zijn kinderen die Burke op zijn website heeft geplaatst. Leven is leren, daar komt die boodschap eigenlijk op neer. “I may not be the best father”, schrijft Burke. “Maybe I haven’t done everything that I should do, could do or would do... or desire to do, but by the grace of God, and your prayers, we will make it. Every day is a new way. None of us are perfect and God knows.” 

Rozen

 Welke fouten Burke ook mag hebben gemaakt, zijn kinderen lijken het hem niet kwalijk te nemen of hebben hem vergeven. Zoon Kyrell heeft een bericht achtergelaten in het gastenboek van de website en schrijft: “I love you big daddy, god bless and keep on keeping on.”

Dochter Candy begeleidt haar vader op het podium, zoals de bezoekers van Burke's laatste Nederlandse tournee, begin 2007, nog konden zien. Ze zingt niet alleen, maar wist af en toe met een doek ook het zweet van haar vaders voorhoofd. Bovendien deelt ze samen met hem rozen uit aan het publiek, een niet-alledaags gebaar tijdens een concert. Maar wel heel toepasselijk, voor wie het werk en de boodschap van Solomon Burke in ogenschouw neemt. (News4all)

* * * 

*UPDATE 30/01/08:  Alle opnames van Burke op Pinkpop 2003 zijn verwijderd van YouTube. 

Meer informatie:
Website Solomon Burke
Solomon Burke over de orkaan Katrina die in 2005 de VS trof (VIDEO/Kruispunt)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dit is het vierde deel in een serie over muzikanten en de rol die geloof speelt in hun muziek en leven. Andere delen in deze serie zijn: Hoe Bob Dylan zich bekeerdeU2: Rebels with a cause en De heuglijke apocalyps van Saul Williams. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Video 1: If you need me (opname uit 1963)
Video 2: Don't give up on me (Pinkpop 2003)
Foto 2 en 3: © Copyright 2005 The King Solomon Burke 

nashville.gif

 

Nashville (2006) 

 

 

 

creative_commons.png

 

 

Dossier(s): Muziek 

 
< Vorige   Volgende >