Door mensen in hokjes te drukken, creëer je grotere monsters dan ze anders ooit geworden waren. Dat was de conclusie gisteravond van de deelnemers aan het debat ‘Israël, Palestina en ik’ in het Filmhuis Den Haag.

     - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Het debat in het Haagse Filmhuis, een initatief van Kosmopolis, werd voorafgegaan en gevolgd door een vertoning van de film Route 181, een film van Michel Khleifi en Eyal Sivan uit 2004.  Route 181 plaatst het Midden-Oostenconflict in historisch perspectief. 181 verwijst naar de eerste resolutie aangenomen door de Verenigde Naties, die het territorium verdeelt tussen het Palestijnse en het Joodse volk.

Onpartijdig 

“Toen ik naar Israël ging, probeerde ik ook een humanist te zijn', zei schrijfster Els van Diggele, die twee boeken schreef over christenen en joden in het land. "Maar dat kan niet. Je bent daar niet in eerste plaats een mens, maar een jood of een moslim, met daarbinnen nog een hoop classificaties.”

Journalist Hassan herkende haar verhaal wel. Hij vertrok naar Israël en de Palestijnse gebieden met de bedoeling onpartijdige verhalen te schrijven, maar bij aankomst werd gelijk gevraagd naar de naam van zijn vader. Die naam classificeerde hem als 'moslim' en dus werd hij blootgesteld aan een grondig onderzoek. Na uren wachten op het vliegveld, werd hem duidelijk dat het heel moeilijk ging worden evenwichtig verslag te doen. Zijn donkere uiterlijk zaaide paniek bij bushokjes. Hij besloot er voortaan maar met een boog omheen te lopen.

Defaitisme

Van Diggeles woorden stuitten op fel protest. “Dat defaitisme!”, brieste arts Tariq Shadid, die van Palestijnse afkomst is. Door te doen alsof het hier om een religieus conflict gaat, zou je een fatalistisch pad bewandelen.

De gedachte dat het stichten van Israël de weg naar de verlossing is, en God enkel het Joodse volk uitverkoos, lijkt immers tamelijk onaanvechtbaar. Van Diggele erkende dat zulke ononderhandelbare standpunten de vredesonderhandelingen keer op keer frustreren, en dat waarschijnlijk altijd zullen blijven doen.

“Het is maar een klein deel van de mensen dat zulke non-constructieve uitgangspunten hanteert”, zei Shadid, “en dat zijn niet degenen met wie je om de tafel moet als je iets wil bereiken”'.

Nationaliteit

Slechts twee van de bezoekers staken hun hand op bij de vraag van gespreksleider Naeeda Aurangzeb of het daadwerkelijk om een religieus conflict gaat. Een van hen was de joodse Israëlische Yaël. “Ik besloot dat ik daar weg moest toen op mijn identificatiebewijs kwam te staan dat mijn nationaliteit 'joods’ was.”

Het kostte haar naar eigen zeggen twintig jaar om zichzelf te 'ontbrainwashen', en niet langer te geloven dat ze als uitverkorene beter dan een ander was. Nu voert ze actie om Israël te boycotten en de bezetting van de Palestijnse gebieden te beëindigen. “Ik wil niet leven  in een land waar Palestijnen niet worden omschreven als een volk maar als terroristen. Die Israëlische propaganda beïnvloedt de hele wereld. Ik vrees dat dit doorgaat tot de Palestijnen of de Joden niet meer bestaan. Daar maak ik me zorgen over.”

Onaantastbaar

Het religieuze argument wordt gebruikt om het een onaantastbaar conflict te maken, waarmee regeringen als de Nederlandse zich niet durven bemoeien, suggereerde iemand. “De Nederlandse regering heeft een standpunt ingenomen, en dat is pro-Israël”, zei hij. Dat is een keuze waarin veel Nederlanders zich niet meer herkennen, denkt hij. Een dergelijk standpunt blijven hanteren leidt volgens hem tot vervreemding tussen de mensen en de politiek in Nederland. (News4all)