De vraag naar ‘eerlijk hout’ met het FSC-keurmerk is afgelopen jaren sterk gestegen. Voor 2007 schat FSC-Nederland het marktaandeel op 17 procent, zegt directeur Sandra Mulder. In 1999 was dat nog slechts 4 procent.

FSC-Nederland hoopt volgend jaar een marktaandeel van 25 procent te halen. Om dat te bereiken is de organisatie in juni van dit jaar met het Wereldnatuurfonds (WNF) en de interkerkelijke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking ICCO een campagne gestart om Nederlandse gemeenten te betrekken bij de strijd tegen de illegale houtkap in de Amazone.

Die houtkap dreigt dramatische gevolgen te krijgen, maakte het Wereldnatuurfonds deze week tijdens de klimaattop op het Indonesische Bali bekend. Door klimaatverandering en ontbossing kan in 2030 bijna 60 procent van het Amazonewoud beschadigd of verdwenen zijn.

Goed beheer

FSC, ICCO en het WNF stimuleren gemeenten en waterschappen om eerlijk hout te gebruiken en daarvoor convenanten met FSC Nederland aan te gaan. Dit hout is afkomstig uit goed beheerde bossen waar tijdens de kap rekening gehouden wordt met de mensen, dieren en planten die in het gebied leven.

Het streven is om de komende tijd met minstens 20 gemeenten en waterschappen tot een convenant te komen. Leen van Dijke, oud-kamerlid voor de ChristenUnie en één van de ambassadeurs van de Amazone Campagne, verwacht dat deze een behoorlijke impact kan hebben. “Ik denk dat FSC een stormachtige groei kan meemaken, als bijvoorbeeld de Rijksoverheid bij haar formulering van criteria voor duurzaam inkopen gewoon FSC voorschrijft”.

Doodkisten

Inmiddels hebben dertien gemeenten zich toegewijd, waaronder stadsgewest Haaglanden, Utrecht, Apeldoorn en Amsterdam. Het idee is om eerst de grote partijen te laten tekenen, dan volgt de rest vanzelf. FSC-Nederland directeur Sandra Mulder legt uit wat het tekenen van een dergelijk convenant inhoud voor een gemeente als Amsterdam: “Al het hout dat gebruikt wordt voor projecten waarvan de gemeente opdrachtgever is, zal FSC gecertificeerd zijn. Dit geldt zowel voor openbare werken als voor kantoren. Daarnaast committeert de gemeente zich om FSC-papier te gebruiken en worden wooncorporaties en deelraden gestimuleerd om voor FSC-hout te kiezen. Volgens mij overweegt de gemeente zelfs om doodkisten van FSC-hout te laten maken”.

Bouwbedrijven

In het verleden hebben al veel organisaties, variërend van woningcorporaties tot dierentuinen, een overeenkomst met FSC-Nederland gesloten. Op 4 december dit jaar tekende de Koninklijke BAM Groep, het grootste bouwbedrijf van Nederland, een convenant met FSC Nederland. VolkerWessels, een ander groot bouwbedrijf, deed dat al eerder.

Ambassadeur Leen van Dijke, tevens werkzaam als manager public affairs voor VolkerWessels, zegt dat de overeenkomst “best wat” van het bouwconcern vraagt: “We hebben in het convenant afgesproken dat op plaatsen waar wij zelf zeggenschap hebben, zoals bij eigen ontwikkeling, we zondermeer FSC-hout zullen gebruiken als het beschikbaar is."

Bij projecten waar VolkerWessels opdrachtnemer is, brengt het bedrijf FSC actief onder de aandacht van de opdrachtgever, zegt Van Dijke. "Verder beijveren we ons om de beschikbaarheid van FSC-hout te bevorderen door afspraken te maken met concessiehouders, zodat zij er zeker van kunnen zijn dat als zij een deel van hun bos certificeren er ook afnemers voor het hout uit dat deel van het bos zijn.”

Concessiewetgeving

Voor de Amazone Campagne worden de contacten met deze concessiehouders onderhouden door ICCO. Aangezien zij al jarenlange ervaring heeft in de bossen van de Amazone, was de organisatie voor FSC-Nederland een logische partner.

De taak van ICCO ligt volgens medewerker Gemma Boetekees vooral in het Zuiden zelf: “Wij ondersteunen projecten in het Amazonegebied,  zodat er een goed product geleverd kan worden. Daarnaast lobbyen we bijvoorbeeld bij de Braziliaanse regering om de concessiewetgeving aangepast te krijgen in het voordeel van de kleine producenten. Het uiteindelijke doel van deze lobby is dat er in de toekomst alleen concessies zullen worden uitgegeven aan partijen die kunnen aangeven dat ze op een verantwoorde manier hun bos beheren. Maar we proberen ook bedrijven te stimuleren om eerlijke handel te drijven door ze te laten inzien dat er in het Westen vraag is naar een eerlijk product”.

Probleem

Mede door het aangaan van de convenanten komt die vraag naar FSC-gecertificeerde materialen sterk op gang. FSC Nederland hoopt in 2008 een marktaandeel van 25 procent te behalen, 8 procent meer dan de geschatte 17 procent voor dit jaar. De vraag naar FSC-hout gaat daar inmiddels flink overheen.

 “Aan de ene kant is dat een probleem, maar dat probleem creëren we bewust”, zegt Mulder. “Er komt geen aanbod als er geen vraag is. Veel houthandels die nu meedoen, wilden tien jaar geleden nog niets van eerlijk hout weten, omdat er geen vraag naar zou zijn. Vorig jaar hadden we een groot probleem met het aanbod. In Brazilië zijn toen kapvergunningen ingetrokken, ook die van de FSC-bedrijven. Daardoor is een heel kapseizoen in Brazilië verloren gegaan. Dit leidde echt tot spanning in de markt hier. Inmiddels is de situatie in Brazilië weer stabiel en komen er ook nieuwe houtpartijen uit Afrika en Borneo.”

Creatieve oplossing

In de bouwsector wordt dit tekort aan aanbod volgens Van Dijke vaak creatief opgelost: “Recent had één van onze bedrijven een grote partij spaanplaat nodig. In Duitsland, Nederland en België was dat niet in FSC verkrijgbaar. We zijn toen samen met FSC-Nederland op zoek gegaan naar een partij die het wel op voorraad had. Uiteindelijk hebben we een fabriek in Slowakije gevonden die de FSC-platen kon leveren. Als het niet beschikbaar is op de Nederlandse markt, leggen we ons daar niet bij neer.” (News4all)