Afrikaanse en Amerikaanse kerkleiders zijn bezorgd over de invloed van Chinese investeringen in Afrika. Die investeringen worden vaak gedaan in ruil voor grondstoffen en mijnbouwrechten.

De discussie over de Chinese investeringsdrang in Afrika vond recent plaats tijdens een bijeenkomst in North Carolina (VS) die bedoeld was om de positie van de op Amerikaanse leest geschoeide methodistenkerken in Afrika te verstevigen. 

Mijnbouw

Bisschop Fama Onema, een gepensioneerde bisschop uit de Democratische Republiek Congo, vertelde over de lening van vijf miljard dollar die China in september overeenkwam met zijn land. Volgens Asia Economy Watch, is de lening bedoeld om een uitbreiding van de mijnbouwinfrastructuur te financieren. China zou toestemming hebben gekregen om een aanzienlijke hoeveelheid grondstoffen te delven.

De Afrikaanse bisschoppen wezen erop dat China dergelijke investeringen in heel Afrika doet. De kerkleiders zeiden zich zorgen te maken over de gevolgen daarvan voor de Afrikaanse bevolking.

Onderwijs

“Afrika is geen arm continent”, zei bisschop Gaspar Domingos uit West-Angola. “Veel mensen komen hier om rijkdom te vinden. Ze transporteren grondstoffen naar hun eigen land om te bewerken en exporteren de producten vervolgens weer naar Afrika om ze te verkopen.” Afrika koopt volgens hem steeds meer in China gemaakte producten.

“Onderwijs is het allerbelangrijkste in de strijd tegen armoede. We moeten ingenieurs opleiden en mensen die verantwoording kunnen nemen voor de rijkdommen van dit continent”, zei Onema.

Bisschop Benjamin Boni uit Ivoorkust merkte op dat tijdens de burgeroorlog in zijn land,  die vijf jaar geleden ophield, de regio werd uitgebuit op het gebied van goud, diamanten en andere mineralen. “Hoe moeten we dat uitleggen?”, zei hij. “Dit is een groot probleem.”

Zimbabwe

Analisten stellen dat de Chinese financiële kracht Afrikaanse leiders een economisch alternatief biedt, nu traditionele partners als Europa en de Verenigde Staten in beslag genomen worden door hun eigen economische en sociale kwesties of eisen stellen aan financiering die China niet stelt. China schold sommige Afrikaanse landen ook hun schulden kwijt.

“Ik weet niet zeker wat de motivatie van China is om op deze manier te handelen en banden aan te knopen met verschillende landen waar onze kerken vertegenwoordigd zijn”, zei bisschop Felton May, voorzitter van de taakgroep Holistic Strategy on Africa van de Methodistenkerk. Zimbabwe had de afgelopen zeven jaar te maken met een toestroom van Chinezen. Het aantal Chinezen in de horeca- en hotelbranche nam flink toe. Ook werken veel Chinezen inmiddels in de Zimbabwaanse mijnen, terwijl Zimbabwanen zonder werk zitten. “Ik vraag me dan af waarom dat zo is”, zei May.

USAID

May vroeg zich verder af of Zimbabwe zich in de steek gelaten voelt door het Westen, met name door Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. “Ik zou graag willen weten of het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wel een duidelijk beeld heeft van wat China doet in Zimbabwe en wat dat betekent voor de aanwezigheid van China op lange termijn.”

May wees er op dat de VS de afgelopen jaren op verschillende manieren hebben geïnvesteerd in Zimbabwe en dat USAID, een overheidsinstelling voor ontwikkeling- en humanitaire hulp, geld heeft geïnvesteerd in de Africa University, een universiteit die nauwe banden onderhoudt met de Methodistenkerk. “Daar zijn we dankbaar voor”, aldus May.

Maar op het gebied van handel is het problematisch dat Chinezen wellicht banen innemen van Zimbabwanen en dat textiel en andere producten die eerder in Zimbabwe werden gemaakt, nu in China worden gefabriceerd en de markten overspoelen, zei hij. “De prijs van deze producten dwingt Zimbabwanen om zo goed als niets te vragen voor hun werk. Dat vind ik problematisch.”

Ethiek

Een ander punt van zorg dat aan bod kwam, was de Amerikaanse schuld aan China. De VS leenden van China om tekorten te dekken. “Bestaat er een verband tussen de schuld van de VS aan China en de Chinese aanwezigheid op het sociale en politieke toneel in Zimbabwe en andere landen in Afrika bezuiden de Sahara?”, vroeg May zich af.

“Als China iets doet waar wij niet blij mee zijn, zijn we dan in staat daar moreel en ethisch over te spreken of moeten we zwijgen vanwege onze financiële afhankelijkheid van China?” May sprak de hoop uit dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de Methodistenkerk en andere christelijke organisaties inlicht over de Amerikaanse relatie met China en de gevolgen van de Chinese aanwezigheid in Afrika voor de toekomst.

Bronnen: United Methodist News Service/Ekklesia/News4all