Bono's Red-campagne tegen aids en armoede in Afrika leverde vooral grote bedrijven publiciteit op, menen critici. De site buylesscrap.org (koop minder troep) roept mensen op geen Red-producten te kopen, maar rechtstreeks aan goede doelen te geven.

Het idee achter de Red-campagne is dat bekende merken rood gekleurde producten uitbrengen, waarvan een deel van de opbrengst naar het Wereldwijde Fonds ter Bestrijding van Aids, Tuberculose en Malaria gaat. Bono kreeg na de start van het project in februari vorig jaar grote merken mee: modeketen GAP (t-shirts), Armani ( horloges), Apple (Ipods), Motorola (mobieltjes).

Geen rooie cent

Tot nu toe werd ruim 100 miljoen dollar uitgegeven aan marketing van Red-producten. De campagne leverde slechts achttien miljoen dollar voor het Global Fund op, meldde de Britse krant Daily Mail. Het Amerikaanse Congres keurde onlangs een donatie van 724 miljoen dollar aan het Fonds goed, bovenop een bedrag van 1,9 miljard dat al was goedgekeurd. Het Fonds kreeg recent ook 650 miljoen dollar van de Bill & Melinda Gates Foundation.

Het lijkt erop dat de marketingformule van Red, consumeren als middel tegen armoede en aids, toch iets minder aanslaat dan dan bij de start werd verwacht. De site www.buylesscrap.org heeft zelfs de aanval ingezet op de campagne. "Koop minder, geef meer", is de slogan van de website. Want waarom een te duur product kopen, waarvan een percentage naar een goed doel gaat? Koop je als consument niet liever een goedkoper product, zodat je eventueel zelf de rest kunt overmaken aan een goed doel?

Publiciteitsgevoelig 

De Red-campagne van Bono draagt weinig bij aan het bestrijden van de werkelijke oorzaken van armoede: corruptie, wanbestuur en economische systemen die de aansluiting van ontwikkelingslanden bij de wereldeconomie belemmeren. Veranderingen in die gewoontes, systemen en economische structeren aanbrengen, kost tientallen jaren. En het zijn processen die weinig publiciteitsgevoelig zijn.

Toch verdient het project niet alleen maar kritiek. Want het geld dat de betreffende bedrijven uitgaven aan marketing, was toch wel uitgegeven. Alleen nu is het besteed aan de promotie van Red-producten. En Bono wist opnieuw de aandacht te vestigen op Afrika en de aidsproblematiek.

Afrika is 'sexy'

Of zijn ‘merk’ Afrika daadwerkelijk op deze manier ‘in de markt’ gezet moet worden,valt te betwijfelen. Bij modeketen Gap waren de met veel bombarie aangekondigde rode t-shirts drie maanden na de start van de campagne alweer uit de schappen verdwenen, signaleerde NRC Handelsblad in juni vorig jaar. “Al onze aandacht gaat uit naar de promotie van de normale zomercollectie”, verklaarde een verkoper van een Londense vestiging tegenover de verslaggeefster. 

“Africa is sexy and the people need to know that”, zei Bono onlangs naar aanleiding van zijn gastredacteurschap bij het blad Vanity Fair, dat in juli een Afrika-nummer uitbrengt. En Red moet een merk zijn dat sexy en hip is. Alleen is er één probleem: honger, aids, oorlog en ellende zijn niet sexy en hip. En dat worden ze kennelijk ook niet met een marketingbudget van 100 miljoen.